Rynek bezzałogowych statków powietrznych (BSP) rozwija się dynamicznie, a wraz z nim ewoluują przepisy bezpieczeństwa. Rok 2026 przyniósł w Polsce fundamentalne zmiany prawne – od ostatecznego wygaśnięcia krajowych scenariuszy STS, przez bezwzględny obowiązek ubezpieczeń, aż po rewolucyjną, czasową decyzję Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) dotyczącą lotów FPV. Oto konkretne, pozbawione lania wody kompendium wiedzy dla każdego pilota, fotografa oraz redakcji wykorzystującej drony rekreacyjnie i komercyjnie.
Fundament dla każdego: Kategoria Otwarta (Open)
Większość codziennych lotów filmowych, fotograficznych i rekreacyjnych odbywa się w kategorii otwartej, która obejmuje operacje o najniższym poziomie ryzyka. Aby legalnie wystartować dronem, który waży powyżej 250 g lub posiada kamerę (nawet poniżej 250 g, o ile nie jest zabawką), należy spełnić trzy podstawowe wymogi:
- Rejestracja Operatora: Każdy właściciel drona z kamerą musi zarejestrować się w systemie drony.gov.pl. Wygenerowany unikalny numer operatora należy fizycznie i czytelnie umieścić na obudowie drona,
- Obowiązkowe Ubezpieczenie OC: Zgodnie ze znowelizowanym Prawem lotniczym, operatorzy posiadający drony o masie od 250 g do 20 kg mają bezwzględny obowiązek posiadania ubezpieczenia OC,
- Szkolenia i egzaminy Pilota:
-
- Podkategorie A1/A3: Wymagają darmowego szkolenia oraz zaliczenia testu online na platformie ULC (40 pytań wielokrotnego wyboru, próg zaliczenia to 75%). Pozwalają na loty lekkimi maszynami (np. seria DJI Mini) lub cięższymi, ale z dala od ludzi i zabudowań (minimum 150 metrów),
- Podkategoria A2: Wymaga zaliczenia dodatkowego egzaminu teoretycznego przed wyznaczonym podmiotem oraz oświadczenia o odbyciu szkolenia praktycznego metodą samokształcenia. Uprawnia do bezpiecznego latania cięższymi dronami oznaczonymi klasą C2 bliżej ludzi (do 30 metrów, lub 5 metrów w trybie niskiej prędkości).
Loty FPV w 2026 roku: Rewolucja i nowe limity
Latanie z goglami na oczach (First Person View) ze swej natury ogranicza orientację przestrzenną pilota. Według bazowych, europejskich przepisów EASA, lot FPV w kategorii otwartej wymaga bezwzględnej obecności obserwatora, który stoi bezpośrednio obok pilota, śledzi drona gołym okiem i utrzymuje z nim stały kontakt wzrokowy (VLOS), ostrzegając przed przeszkodami, czy innymi statkami powietrznymi.
Czasowe zwolnienie z obowiązku posiadania obserwatora
W lutym 2026 roku Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydał przełomową decyzję nr LBSP.503.1.2026.ULC.1. Wprowadza ona czasowe zwolnienie operatorów FPV z obowiązku utrzymywania drona w zasięgu wzroku oraz posiadania obserwatora w kategorii otwartej. Zwolnienie to obowiązuje od 12 lutego 2026 roku do 12 października 2026 roku, ale nakłada na pilotów bardzo restrykcyjne limity przestrzenne:
| Parametr operacji FPV bez obserwatora | Podkategoria A1 / A2 | Podkategoria A3 |
|---|---|---|
| Maksymalna wysokość lotu | 50 m AGL (nad poziomem terenu) | 50 m AGL (nad poziomem terenu) |
| Maksymalna odległość od pilota | do 200 metrów w poziomie | do 500 metrów w poziomie |
| Odległość od zabudowań i ludzi | Zgodnie z ogólną klasą drona | Minimum 150 metrów od terenów mieszkalnych, handlowych czy przemysłowych |
Kluczowy fakt: Jeśli planujesz lot FPV przekraczający wysokość 50 metrów lub zamierzasz odlecieć dalej niż wskazane 200 lub 500 metrów, powyższe zwolnienie przestaje obowiązywać. W takim scenariuszu obecność wykwalifikowanego obserwatora stojącego ramię w ramię z Tobą jest prawnym obowiązkiem. Pamiętaj też, że niezależnie od gogli, nadal obowiązuje bezwzględny zakaz wlatywania nad zgromadzenia osób.
Wyjście poza limity: Kategoria Szczególna (Specific)
Z końcem 2025 roku w Polsce ostatecznie przestały obowiązywać krajowe scenariusze standardowe (NSTS). Od 1 stycznia 2026 roku piloci, których operacje wykraczają poza możliwości kategorii otwartej (np. widowiskowe, dynamiczne loty FPV w gęstej zabudowie miejskiej, blisko ludzi, lub na dystansach BVLOS bez asysty), muszą operować w Kategorii Szczególnej (Specific).
Wymaga to:
- Przejścia certyfikowanego, specjalistycznego szkolenia teoretycznego i praktycznego dla europejskich scenariuszy standardowych (STS-01 dla lotów w zasięgu wzroku lub STS-02 dla lotów poza zasięgiem wzroku),
- Wykorzystywania fabrycznych dronów posiadających unijną klasę C5 lub C6 (bądź bazowania na aktualnych, dedykowanych zwolnieniach ULC dotyczących bezpiecznej odległości i braku nadanej klasy).,
- Każdorazowego zgłaszania operacji lub uzyskiwania zezwoleń na lot poprzez systemy koordynacji przestrzeni powietrznej (np. zintegrowane z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej).
Krótkie podsumowanie dla praktyków
Jeśli prowadzisz zespół dronowy, realizujesz reportaże prasowe lub trenujesz freestyle: do października 2026 roku możesz legalnie testować i latać maszyną FPV samodzielnie (bez obserwatora), pod warunkiem restrykcyjnego pilnowania pułapu 50 metrów oraz bliskiego dystansu (200 lub 500 metrów). Każde wyjście wyżej, dalej lub realizacja zleceń komercyjnych w trudnym, zurbanizowanym terenie wymaga powrotu do tradycyjnej asysty drugiego pilota albo wejścia na poziom uprawnień Kategorii Szczególnej (STS).
Ilustracja: grafika wygenerowana przy użyciu narzędzi AI na potrzeby strony internetowej Dragon Squadron 1313